tarih kısa kodlamalar

Tarihi Müthiş Kısa Kodlamalarla Öğreneceksiniz

SADABAT PAKTI na katılan ülkeler 1937 .....................A.İ.I.T(Atatürk ilke inkılap tarihi)
AFGANİSTAN
İRAN
IRAK
TÜRKİYE

Balkan Antantı 1934..................... TaYYaR
Türkiye
Yunanistan
Yugoslavya
Romanya

TERAKKİ PERVER CUMHURIYET FIRKASI KURUCULARI ..............KARaR
Kazım Karabekir
Ali Fuat Cebesoy
Rauf Orbay
Refet Bele

HALK PARTİSİ...................... (27 CeMiL 31 HaDİ)

27 YILINDA PARTİ PROGRAMINA
Cumhuriyetçilik
Milliyetçilik
Laiklik
31 YILINDA PARTİ PROGRAMINA
Halkçılık
Devletçilik
İnkılapçılık

Misakı milli kararlar.................... KABSAR
Kapitülasyonlar
Azınlıklar
Boğazlar
Sınırlar
Araplar
Refarandum

Not: MISAK-I MILLI de ulusal egemenlık yoktur.Ulusal bagımsızlık vardır

DIŞ POLİTİKA................. MaBed-MeSiH

M-MİLLETLER CEM.
B:BALKAN ANTANTI
M:MONTRÖ
S:SADABAT P.
H:HATAYIN ANAVATANA K.

TBMM'Yİ TANIYAN DEVLETLER ve ANTLAŞMALAR .................antlaşmalar:GAMA
İlk devlet: ERMENİSTAN ant.........GÜMRÜ
İlk islam devleti: AFGANİSTAN ant..........ANKARA
İlk büyük Avrupalı devlet: RUSYA ant.............MOSKOVA
İlk itilaf devleti: FRANSA ant...........................ANKARA

Anayasaya giren ve korunmakta olan kanunlar ..............Bu GuMuŞ YaSayı TuT
Borçlar
Giysi
Medeni
Şapka
Yeni Türk Harfleri
Soyadı
Tekke ve Zaviye
Tevhid-i Tedrisat

Eğitim ve Kültür Alanında yapılan İnkılaplar..................TeMeL TuT
Tevhıd-ı Tedrısat Kanunu
Medreselerin Kaldırılması
Latin Alfabesinin Kabulü
Türk Tarih Kurumu
Türk Dili Kurumu

Mondrosta karışıklık çıkan 6 vilayeti ................BESDEV
Bitlis -Erzurum -Sivas-Diyarbakır-Elazığ-Van

SAKARYA SAVAŞI SONRASI GELİŞMELER............ sakaryanın ilk 3 harfi SAK dan
Sakarya savaşı
Ankara antlaşması(fransa ile)
Kars antlaşması

Milli mücadele karşıtı yayın yapan basın yayın adları.............. PÜ TALAt
Peyam-ı sabah
Ümit dergisi
Türkçe İstanbul
Alemdar
Aydede

İNÖNÜ ŞAVAŞINDAN SONRA OLAN OLAYLAR ................LAMİA
Londra konferansı
Anayasa (Teşkilatı esasi)
Moskova antlaşması
İstiklal marsı
Afganistan dostluk antlaşması

Kadınların Belediye,Muhtar ve Vekil seçimlerine katılma sırası ................BMV
1930 Belediye
1933 Muhtar
1934 Vekil(milletvekili)

VILAYET-I SELASE............... BAK
B :BATUM
A :ARDAHAN
K: KARS

93 Harbinden sonra imzalanan Berlin Antlaşması'yla bağımsızlığını ilan edenler........... SaKaR
Sırbistan
Karadağ
Romanya

I.Meşrutiyet Cemiyet Aydınları.............. ZAMAN
Ziya Paşa
Ahmet Mitat
Mustafa Fazıl Paşa
Ali Suavi
Namık Kemal

I. YAYIN ORGANLARI................... MUHİT
Muhbir
Ulum
Hürriyet
İbret
Tercümai Ahval
II. MEŞRUTIYET CEMİYET AYDINLARI.................. HATİCE
Hasan Tosun
Abdullah Cevdet
Talat Paşa
İsmail Canpolat
Cemal Paşa
Enver Paşa

I.Dünya savası bitiş antlaşmaları...................... VANBaSATMıSO
Versay-Almanya ile
Noyyı-Bulgaristan ile
Sen germen-Avusturya ile
Trıanon-Macaristan ile
Sevr-Osmanlı ile bas harfleri VA-NB-a-SA-TM-ı-SO

Yasalar ve alınan ülkeler.................. CaYİT MaYiSta TaYİN(A) istedi.
Ceza Yasası İTalyadan Medenı Yasa İSviçreden Ticaret Yasası İngiltere ve Almanyadan

I.Balkan savaşına katılanlar BAKS
(Bulgaristan,Arnavutluk,Karadağ,Sırbistan)

II.balkan savaşına katılanlar................... BAKSıR
Bulgaristan,Arnavutluk,Karadağ,Sırbistan,Romanya

Halkçılıkla ilgili inkılaplar................... ASK
aşar vergisinin kaldırılması
soyadı kanunu
kadınlara seçme seçilme hakkının verilmesi

1909 kanun ı esasi değişiklikleri :
Padişah, mecliste, tutuklandı, sansürlendi, sürgüne gönderildi, haberleşemedi, toplanamadı, dernek kuramadı.
1925 olayları sırası ile:
ŞEYH SAİT TEKKE de ŞAPKA sını ve KIYAFET ini düzeltirken TAKVİM deki AŞARI ve TAKRİR İ SÜKUN u görmedi

OSMANLI DEVLETİNDE DURAKLAMANIN İÇ NEDENLERİ .............Duraklarda HEPÇAY içtik
Haremlerin ülke yönetimine katılması
Eğitim sisteminin Bozulması
Padişahların kişiliklerinde meydana gelen değişiklikler
Çift bozanların artması
Ağır vergiler nedeniyle iç isyanların çıkması
Yeniçerilerin zorbalıkları
: Devlet adamı seçiminde liyakatin gözetilmemesi
: Devşirme ve tımar sisteminin bozulması

1.İnönü bizim için MİLAToldu...Moskova ant, İstiklal marşı kabulü,Londra konferansı Afganistanla Dostluk ant,Teşkilatı esasiye
Balkan Antantı Devletleri:TaYYaR (büyük harfler)Türkiye,Yunanistan,Yugoslavya,Romanya
Vilayet-i Sitte : SEV DEB...Sivas ,Erzurum,Van,Diyarbakır ,Elazığ,Bitlis
FBli HALİ (feberbahçeli hali)...Fransa,Belçika,Hollanda,Almanya,Lüksemburg İtalya
Berlin Antlaşmasıyla Bağımsız olan ülkeler: SaKaR...Sırbistan,Karadağ,Romanya
Berlin Anlaşmasıyla Rusya ya verilenler :KAB
yani SAKAR KAB şeklinde kodlayın Kars,Ardahan,Batum
Lozan Ant da Çözümlenemeyen Sorunlar: HIRBO....Hatay Sorunu,Irak Sınırı,Rum Patrikhanesi,Boğazlar,Osmanlı Borçları.
Türklerin Kurduğu Zararlı Cemiyetler :WİSTKoN Wilson Prensipleri Cemiyeti
İngiliz Muhipler Cemiyeti
Teali İslam Cemiyeti
Sulh ve Selâmet-i Osmaniye Cemiyeti
Kürt Teali Cemiyeti
1 Meşrutiyet dönemi Aydınları :ZAMAN..Ziya paşa,Ahmet Mithat,Mustafa fazıl paşa,Ali suavi,Namık kemal
Dogu Sınırımızın çizildiği antlaşmalar sırasıyla aşama aşama olarak: Gazi Mustafa Kemal in baş harfleri GMK:...GÜMRÜ,MOSKOVA VE KARS ANT.
Balkan Harbi : BüYüSeK...Bulgaristan ,Yunanistan ,Sırp Karadağ =) Osmanlı
2.Balkan Harbi :ROKSY...Romanya,Osmanlı,Karadağ,Sırp,Yunan =)Bulgaristan
Misakı Milli Maddeleri: KABSAR....Kapitülasyon ,Araplar,Bogazlar, Sınırlar,Azınlık Refarandum
Erzurum Kong. Katılan Doğu İlleri:BEST-VAN...Bitlis, Erzurum, Sivas, Trabzon,Van
Erzurum Kong Katılmayanlar:MED...Mardin, Elazığ,Diyarbakır
Milli Güvenlik Kuruluna Katılan Bakanlar :SAİD....Savunma ,Adalet, İçişleri, dışişleri
Suriye Sınır Kapılarımız :CCANeY Cilvegözü,Ceylanpınar,Akçakale,Nusaybin,Yayladağ
dünya savaşından sonra yapılan Ateşkeslerin kronolajik sıralaması :SeMaVeR....Selanik antlaşması(bulgaristan) Mondros(osmanlı)
Villa Queste(avusturya macaristan)Rethendes(almanya)
Milli mücadele Yanlısı Basın (HAYATİ ABİ VE VAKİT)...Hakimiyet-i Milliye Albayrak,Yenigün,Açıkgöz,Tasvir-i efkari ,İstikbal ve İrade-i milliye ve AA(anadolu ajansı) B İkdam ,Vakit
dünya savaşı barış antlaşmaları kronolojisi: SeNTeS
Versay(almanya) Senjermen(avusturya) Nöyyi(bulgaristan) Trianon(macaristan) Sevr(osmanlı)
Kullandıımız Takvimler: 12HACERİM ) 12 (hayvanlı Türk takvimi) H (hicri) a C (celali) e, R (rumi)i,M (miladi)
İlk Türk beylikleri: SAÇDıM...Saltulalar, Artuklar ,Çakabeyliği,Danişentler Mengücekler
İran ile savaşlarımız; KaFeSiN...Kasrı Şirin, Ferhat paşa anl, Serav anl, Nasuh paşa anl
G8 ülkeleri: AFRİKAJİ...Abd,Fransa, Rusya,İngiltere,Kanada,Almanya,Japonya, -son katılan-,İtalya
G-5 ülkeleri:FAJİAFransa,Almanya,Japonya,İngiltere,ABD
Atatürk'ün 1. dünya savaşında savaştığı cepheler SaÇaK....Suriye,Çanakkale,Kafkas
Atatürkün savaştığı cepheler;CAKASConk bayırı,Anafartalar,Kireçtepe,Arıburnu, Sedülbahr
Osm Duraklama dönemi siyasi ilişkileri :VARİL...Venedik,Avusturya,Rusya,İran,Lehistan
Lozanda Atatürkün asla taviz verilmemesi gereken konular:KEM...Kapitülasyonlar,Ermeni sorunu,Misakı Milli sınırları..
haçlılarla yapılan savaşlar :SINAV II....S ırpsındığı,I. Kosova,N iğbolu,A-,V arna,II.kosova
AB kurucu ülkeleriBİ LAF.......Belçika, İtalya, Lüksemburg,Hollanda,Almanya, Fransa
D-8 Ülkeleri Gelişmekte Olanlar:
BENİM PoTaM......BANGLADEŞ,ENDONEZYA,NİJERYA,İRAN, MISIR,PAKİSTAN,TÜRKİYE. Malezya,
Türklerin kullandığı alfabeler sırasıyla:
GU SAKaL....g-göktürk alfabesi,Uygur,Sogd,Arap,Kiril,Latin, not:Göktürk ve Uygur milli alfabesidir...
Nabucco Projesine Ortak Olan Ülkeler: TAMBAR DOĞAL GAZ BORU HATTI PROJESİ.....TÜRKİYE, AVUSTURYA, MACARİSTAN, BULGARİSTAN, ALMANYA,
ROMANYA
Lozan antlaşması için GARANTÖR devletler = FİJİ....FRANSA,İNG,JAPON,İTALYA
kadınların sıyası hak sırası: B.M.VB..eledıye,M..uhtar,V..ekil
Birleşmiş milletler Güvenlik Konseyinde bulunan daimi üyeler FİRÇA.....
Fransa, İngiltere, Rusya ,Çin,ABD
Lozan da lehimize çözülen meseleler:ASKİ....Azınlık,Savaş tazminatı,Kapitilasyonlar,İstanbulun durumu
Osmanlıda kapıkulu atlı birlikler hepsiSharfiyle başlıyor:.....
S-İPAHİLER,S-İLAHTARLAR,S-OL ULEFECİ, S-AĞ ULAFESİ,S-AĞ GARİPLER,S-OL GARPLEER
2.Mahnut dönemi askeri alanda yapılan ıslahatlar:S-E-V-D-A-M
S ekbanı cedit,E şkinci ocağı,V akayi Hayriye, Daruşurayı askeriye,A sakiri muhammediye,M ızıkayı hümayun
II. Mahmut İdare Alanındaki Yenilikler.PİSNEDİMM
P asaport uygulamasını başlatmıştır.İ çişleri-dış işleri Bakanlıkları açmıştır.S adrazamlığı kaldırmıştır. N azırlıklar kuruldu.E ncümen-i Danişme kuruldu.(tercüme odaları.) D ivan kaldırıldı.İ lk nüfus sayımı yapıldı.M eclis-i ahkam-ı Adliye kuruldu. M uhtarlıklar açıldı
Euro Kullanmayan Ülkeler: İDİ .....İsveç,Danimarka, ingitere
DEMOKRAT PARTİYİ KURANLAR:CAFeR....Celal Bayar,Adnan menderes,Fuat köprülü,e,Refik koraltan
Sosyal Ve Ekonomik Haklar :SAKlan ve GEÇya da GEÇ ve SAKlan...AYRICA..karıştırmayın;konut hakkı.....sosyal ve ekonomik hak
konut dokunulmazlığı......temel hak ve özgürlüklerde düzenlenmiştir..
Sendika kurma,Aile korunması,Konut hakkı,Grev ve lokavt hakkı,Eğtim ve öğretim hakkı,Çalışma hakkı
Tanzimatla Yapılan Islahatlar: TİMHA....Tanzimat, İdare,Maliye,Hukuk,Askeriye
SALınan HA-ŞERat MEDRESEde KIYAFETini giyip,TEKKEde MAARİF bey ile MEDENİ İSLAMın LAİKLİK ile ters düştüğünü görüştü
Saltanatın kaldırılması, Halifeliğin kaldırılması Şerriye ve evkaf vekaletinin kaldırılması, Tevhid-i tedrisat kanunu, Medreselerin kapatılması, Kılık kıyafet kanunu, Tekke ve zaviyelerin kapatılması, Maarif teşkilatı kanunu, Türk medeni kanunu, Devletin dini islamdır maddesinin anayasadan çıkarılması, Laiklik ilkesinin kabulü.
Osmanlı Devletinin Donanmalarının Yakıldığı Yerler Sırası İle
İnebahtı
Çeşme
i
Navarin
i
S....inop
Güney Çephesinde İllerin Kurtuluş Sırası : MUA
Maraş
Urfa
Antep
Mısırda Kurulan Türk İslam Dev. TEMA
T olunoğulları
E yubiler
M emlükler
A kşitler
Denızcı Beylıkler..: CAM KıS
C andarogulalrı
A ydınogulalrı
M enteseogulları
K aresıogulları
S aruhanogulları
kutadgu Bİlig-yusuf has hacİB (İkisindede İ VE B HARFİ VAR)
A tabetül hakayık-A hmet yüknaki (ikiside A harfiyle başlıyo)
divan-I lügatit türk-kaşgarl-I mahmut (I harfi ikisindede var)
MEBA Balkan Savaşlarında kaybettiğimiz yerler:
Makedonya, Ege Adaları, Batı Trakya, Arnavutluk
BİD Milletvekilinin düşmesinde meclis kakarı gereken haller:
Bağdaşmazlık, istifa, devamsızlık
ilk özel matbaa (Sait E.-İbrahim M.): lale devri
ilk devlet matbaası (Matba-ı Amire) : III. Selim
ilk resmi gazete (Takvim-i Vekayi) :II. mahmut
ilk özel gazete ( Tercuman-ı Ahval): Tanzimat dönemi
Sevr antlaşmasındaki başlıklar ==SIKBoğazDOY
S ınırlar
I stanbul
K apitülasyonlar
BOĞAZ lar (komisyonu)
D uyunu umumiye (borçlar)
O rdunun terhisi
Y abancı okullar
Atatürk Döneminde Kurulan Siyasi PartilerCiToSc-umhuriyet halk partisi,
i
t-erakki perver cumhuriyet fırkası,
o
s-erbest cumhuriyet fırkası
LALE DEVRİ ISLAHATLARI
ÇİMMEÇK
Ç Çiçek aşısı (ilk)
İ İtfaiye örgütü (ilk)
M Mimari alanda (Avrupa mimarisi örnek alındı)
M Matbaa (ilk ÖZEL)
E Elçilikler açıldı (geçici)
Ç Çini imalatı
K Kağıt fabrikası kuruldu
l.MAHMUT
HKH
H endesehane
K apitülasyonlar (Fransaya verilen kapitülasyonlar sürekli hale getirildi)
H umbaracıocağı
osmanlı kuruluş dönemi savaşları
şifre:KMS SINAVI II
1.Koyunhisar savaşı:ilk osmanlı bizans savaşı.
2.Maltepe savaşı:palekanon savaşıda denilir.
3.Sazlıdere savaşı:haçlı yenilir edirne alınır.
4.Sırpsındığı savaşı:balkan kapıları türklere açılır.
5.I.Kosova savaşı:ilkkez top kullanılır.
6.Niğbolu savaşı:anadolu hisarı yaptırıldı.
7.Ankara savaşı:anadoluda siyasi birlık bozuldu.
8.Varna savaşı:2.murat tekrar tahta cıkar.
9.II.Kosova savaşı:balkanlar kesin olarak türk yurdu halina gelir.taarruz dönemi başlar.
İlk Türk Beylikleri
Sakın Maça Çıkma Dayak Atarlar(S, M, Ç ,D, A)
S:Saltulalar M:Mengücekler Ç:Çakabeyliği D anişentler A:Artuklar
Anadolu Beylikleri--------(GEMiCi HAKKO)
• G.germiyanoğulları
• E..Eretma devleti
• M..menteşeoğulları
• C..candaroğulları
• H..HAMİTOĞULLARI
• A..Aydınoğulları
• K..karamanoğuları
• K..karesi oğulları
• O..Osmanoğulları
Demokrat Partiyi Kuranlar: CAFeR
• Celal bayar
• Adnan menderes
• Fuat köprülü
• e
• Refik koraltan
Anadolu selçuklu devletine başkentlik yapan şehirler KİN
• KAYSERİ
• İZNİK
• NİĞDE
Osmanlıda Salyaneli (ÖZEL YÖNETİMLİ):= (MUHABBETTE CAY)
• M= MISIR
• H= HABEŞ
• B= BASRA
• B= BAGDAT
• T= TUNUS
• T= TARABLUSGARP
• C= CEZAYİR
• Y= YEMEN
Batı Cephesi Savaşları Sırası: BİR İKİ KaSaB
• I. İNÖNÜ
• II. İNÖNÜ,
• KÜTAHYA -ESK,
• SAKARYA,
• BÜYÜK TAARRUZ
*Atatürk'ün Kuruluşunda Rol Oynadığı Yayınlar AHİM
Anadolu Ajansı
Hakimiyet-i Milliye
İrade-i Milliye
Minber
1.Dünya Savaşında Kurulan Yeni Uluslar:PALYaÇoM
Polonya
Avusturya
Letonya
Yogoslavya
Çekoslovakya
Macaristan

Read More

osmanlı devleti tarihi ilkler enler

* Osmanlıların ilk Beylik merkezleri ve bir bakıma ilk başkentleri Söğüt Kasabası dır. Daha sonra sırasıyla Yenişehir, Bursa, Edirne ve İstanbul başkent oldu.

* Osmanlı tarihinde ilk savaş,1284 yılında Bizans tekfurlarıyla yapılan Ermeni Beli savaşıdır.

* Osman Bey in ele geçirdiği ilk kale Kolca Hisar Kalesi dir (1285).

* Osman Bey in ilk askeri anlaşması 1306 yılında Ulubad Tekfuru ile yapılan anlaşmadır.

* İlk fethedilen ada, 1308 yılında alınan İmralı Adası dır.

* İlk barış anlaşması, 1330 yılında Orhan Gazi ile Bizans İmparatoru Üçüncü Andronikos arasında imzalanmıştır.

* "Rumeli" adı verilen Avrupa yakasında ilk ele geçirilen yer, Gelibolu da Orhan Gazi nin büyük oğlu Süleyman Paşa tarafından alınan Çimpe limanıdır.

* "Sikke" adı verilen ilk Osmanlı madeni parası Orhan Gazi adına 1327 yılında basılmıştır.

* İlk daimi ordu 1328 yılında Orhan Gazi Bey in emriyle kurulmuş olup bu orduya "Yaya" adı verilmiştir.

* Osmanlı tarihinde ilk şair padişah Fatih Sultan Mehmed in babası İkinci Murad dır.

* Osmanlı padişahlarından İstanbul u ilk kuşatan Yıldırım Bayezid dir (1391).

* Osmanlı tarihinde savaş meydanında şehid olan ilk (ve tek) padişah Birinci Murad dır (1389). (1. Kosovo Savaşı)

* İstanbul a defnedilen ilk padişah Fatih Sultan Mehmed dir.

* Fethin sembolü olan Ayasofya da ilk Cuma Namazı fetihten üç gün sonra 1 Haziran 1453 günü Akşemseddin tarafından kıldırılmış olup cemaat arasında Fatih ve O nun şanlı askerleri hazır bulunmuşlardır.

* Fatih Sultan Mehmed tarafından İstanbul a tayin edilen ilk vali Karıştıran Süleyman Bey dir.

* İlk İstanbul Kadısı Hızır Bey Çelebi olup; bugünkü Kadıköy semti O na tahsis edildiği için bu adı almıştır.

* Devşirmelerden olup da Sadrazamlık makamına yükselen ilk kişi, fetihten sonra Fatih Sultan Mehmed tarafından tayin edilen Mahmud Paşa dır.

* Önceleri Asya ve Avrupa da toprakları bulunan Osmanlı İmparatorluğu na ilk defa Afrika da toprak kazandıran padişah Mısır Fatihi Yavuz Sultan Selim dir.

* İstanbul da öldürülen ilk padişah, "Genç Osman" adıyla bilinen İkinci Osman dır.

* "Valide Sultan" adıyla anılan ilk padişah anası, İkinci Selimin hanımı ve Üçüncü Murad ın anası olan Nur Banu dur.

* Osmanlılarda ilk matbaa, Üçüncü Ahmed zamanında1727 yılında faaliyete geçen İbrahim Müteferrika Matbaası dır.

* İlk vapur, İkinci Mahmud zamanında ve 1827 yılında satın alınmış olup halk arasında "Buğu gemisi" adıyla anılmıştır.

* İlk kıyafet kanunu 3 Mart 1829 yılında ve İkinci Mahmud zamanında yayınlanmıştır. Bu kanuna göre sarık ve cüppe ilmiye sınıfına ayrılmış olup devlet memurlarının fes, setre, pantolon ve kaput giymeleri kararlaştırılmıştır.

* İlk gazete yine İkinci Mahmud döneminde ve 1 Kasım 1831 Salı günü yayınlanan Takvim-i Vakayi dir.

* Osmanlı tarihinde ilk borçlanma Sultan Mecid döneminde ve 1855 yılında olmuştur. 28 Haziran Perşembe günü Londra da imzalanan anlaşma ile İngiltere ve Fransa dan beş milyon İngiliz altını borç alınmıştır.

* Türkiye de ilk telgraf da yine Sultan Mecid döneminde kurulmuş, 9 Eylül 1855 Pazar günü faaliyete geçmiştir.

* Avrupa seyahatine çıkan ilk ve tek Osmanlı Padişahı Sultan Aziz dir 21 Haziran 1867 tarihinde başlayan bu yolculuk 44 gün sürmüştür.

* Türkiye nin yurt dışında katıldığı ilk sergi 1851 yılında Londra da düzenlenen Tarım ve Sanayi Ürünleri Sergisi dir.

* Türkiye de ilk sergi ise 27 şubat 1863 tarihinde Sultan Ahmed Meydanı nda Sultan Abdülaziz in de katıldığı bir törenle açılan "Sergi-i Osmani" dir. Çeşitli el sanatları ile tarım ve sanayi ürünlerinin yer aldığı bu sergiye İmparatorluk sınırları içinde kalan ülkelerden olduğu gibi bazı Avrupa ülkelerinden de katılımlar oldu.

* İstanbul a ilk tünel yine Sultan Abdülaziz zamanında Fransız Mühendis Emile Gavand tarafından yapıldı ve bu tünel 17 Ocak 1874 günü hizmete girdi. Dünyanın üçüncü yeraltı treni olan bu tünel 575 metre uzunluğunda ve 7 metre genişliğindedir.

* Türkiye de Meşrutiyet in ilk ilanı, 23 Aralık 1876 (Sultan İkinci Abdülhamid).

* İlk olarak Sultan İkinci Abdülhamid döneminde açılan okullar: Mekteb-i Hukuk-i Şâhâne (Hukuk), Mekteb-i Tıbbiye-i Şâhâne (Tıp), Mekteb-i Mülkiye-i Şâhâne (Siyasal Bilgiler), Mekteb-i Şâhâne Hendese-i Mülkiye (Teknik Üniversite), Halkalı Yüksek Ziraat Mektebi, Orman ve Madenler Mektebi.

* Haydarpaşa - İzmit - Ankara demiryolu ilk olarak 1888 yılında İkinci Abdülhamid in Almanya dan aldığı mâli destekle gerçekleştirildi. Ankara - Bağdat demiryolu hattının yapımına girişildi.

* İlk Boğaziçi Köprü Projesi de Sultan İkinci Abdülhamid döneminde yapıldı. 1900 yılında, Anadoluhisarı ile Rumeli Hisarı arasında bir köprü kurulması için Bosphorus Railroad Company adlı şirket çalışmalara başladı. Köprü üzerine demiryolu döşenmesi de planlanmıştı. Böylece, Avrupa dan kalkan bir tren Bağdat a kadar gidebilecekti. Ancak iç karışıklıklar ve Sultan Abdülhamid in tahttan indirilmesi o zaman için bu projenin gerçekleştirilmesine engel oldu.

Kpss Rehber tarafından düzenlenmiştir.

OSMANLI TARİHİ  

1.İLK Osmanlı Padişahı OSMAN BEY dir.

2.Osmanlıların İLK Başkenti SÖĞÜT dür.

3.Osmanlılarda İLK defa Beylikten Devlete geçiş ORHAN GAZİ zamanında olmuştur.

4.İLK Osmanlı veziri ALLADDİN PAŞA dır.

5.İLK vakfı ORHAN BEY kurdu.

6.İLK düzenli ORDU ORHAN BEY zamanında kuruldu.

7.İLK para ORHAN Bey zamanında bastırıldı. 1327

8.İLK Medrese İZNİK te ORHAN BEY tarafından kuruldu.

9.Rumeli’ye geçiş İLK defa Orhan Beyin kardeşi SÜLEYMEN PAŞA ile olmuştur.

10.  Rumeli de İLK ÜSS ÇİMPE KALESİ dir.

11.  Osmanlılara katılan İLK beylik KARESİ BEYLİĞİ dir.

12.  İLK ALTIN para FATİH zamanında bastırıldı.

13.  İLK KAPAN-I DERYA Baltaoğlu Süleyman Bey dir.

14.  Topçu birliği İLK defa I.MURAT zamanında kuruldu.

15.  Karamanoğulları ile İLK savaşı I.MURAT yaptı.

16.  Top İLK defa I. KOSOVA SAVAŞI ‘ında kullanıldı.

17.  Savaş alanında şehit düşen İLK Padişah I. MURAT olmuştur.

18.  Haçlılarla İLK defa SIRPSINDIĞI SAVAŞI ‘ında karşılaşıldı.(1364)

19.  İLK YENİÇERİ OCAĞI I. MURAT zamanında kuruldu.

20.  İstanbul İLK defa YILDIRM BAYEZID tarafından kuşatıldı.

21.  Anadolu Türk Birliği İLK defa YILDIRIM BAYEZID tarafından kuruldu.

22.  Osmanlılara Orta Avrupa nın kapıları İLK defa NİĞBOLU ZAFERİ ile açıldı.(1396)

23.  Anadolu Türk Birliği İLK defa Ankara savaşı SONUNDA BOZULDU.(1402)

24.  Osmanlılarda İLK taht kavgaları FETRET DEVRİ’ inde oldu.

25.  İLK deniz savaşı ÇELEBİ Mehmet zamanında VENEDİKLİLER ile oldu.

26.  İLK SÜRRE ALAYI ÇELEBİ MEHMET zamanında düzenlendi.

27.  Kendi isteği ile taht’tan çekilen İLK Padişah II.MURAT olmuştur.

28.  Avrupalılar İLK kez Türkleri Balkanlardan atamayacaklarını II.KOSOVA SAVAŞI ‘ından sonra anladılar.

29.  Padişah emriyle öldürülen İLK sadrazam ÇANDARLI HALİL PAŞA dır.

30.  İLK kez BALKANLARIN fethini tamamlayan FATİH dir.

31.  HAVAN topu İLK defa İSTANBUL’UN FETHİNDE kullanıldı.

32.  İLK Osmanlı KANUNLARI Fatih KANUNNAMESİ dir.

33.  FATİH KANUNNAMESİ Osmanlı devletinin İLK ANAYASASI niteliğindedir.

34.  Kalelerin topla yıkılabileceği İlk kez İSTANBUL FETHİ ile anlaşıldı.

35.  İLK KAPİTÜLASYONLAR Orhan bey döneminde RAGUZA CUMHURİYETİ’ ne verildi.

36.  Vezir-i azamlar İLK defa FATİH zamanında DİVANA başkanlık etmişlerdir.

37.  İPEKYOLU İLK defa FATİH’ in Kırım’ı fethiyle Osmanlı denetimine girmiştir.

38.  İLK defa Osmanlı tahtına iki kez çıkan II.MURAT ,son kez çıkan II.MUSTAFA dır.

39.  dünyada İLK defa YİVLİ-SETLİ toplar II.BAYEZID zamanında yapılmıştır

40.  İLK defa Avrupa Devletlerinin Osmanlı devletinin İÇ İŞLERİNE karışmasına neden olan olay CEM SULTAN ‘ın Papaya sığınmasıdır.

41.  Osmanlı Devletli İran ile İLK büyük savaşı ÇALDIRAN SAVAŞI dır.(1514)

42.  Osmanlı Padişahlarından İLK halife YAVUIZ dur.

43.  Osmanlıların Kuzey Afrika daki hakimiyeti İLK defa MISIR ‘IN FETHİYLE başlamıştır.

44.  YAVUZ’un Mısır ve Hicaz’ı feth etmesiyle BAHARAT YOLU İLK defa Osmanlıların denetimine girdi.

45.  KANUNİ’nin Rumeli ye yaptığı İLK sefer BELGRAD seferidir.

46.  Viyana İLK defa KANUNİ tarafından kuşatıldı.(1529)

47.  Preveze Deniz savaşından sonra Türkler İLK defa AKDENİZ de üstünlüğü ele geçirdiler.(1538)

48.  Kaptan-ı Derya ,Reis’ül –Küttap İLK defa KANUNİ zamanında divan üyesi oldu.

49.  Osmanlılarla İran arasında imzalan İLK antlaşma AMASYA ANATLŞAMASI dır.(1555)

50.  İLK defa sefere çıkmayan  Padişah II.SELİM dir.

51.  İlk defa İstanbul’da doğan,İstanbul’da ölen padişah II.SELİM dir.

52.  Osmanlı Tarihinde İLK defa KANUN-U KADİM(yeniçeri Ocağına asker alma kanunu)III.MURAT zamanında bozuldu.

53.  İLK defa Sultan I.AHMET zamanında şehzadeleri sancaklara gönderme uygulaması kaldırıldı.

54.  Osmanlı İmparatorluğu Avusturya ya karşı siyasal üstünlüğünü ve yaptırım gücünü İLK defa ZİTVATOROK ANTLŞAMASI ile kaybetti.(1606)

55.  Osmanlı Tarihinde askerler tarafından öldürülen İLK padişah GENÇ OSMAN (II.OSMAN) dır.

56.  Osmanlılarda İLK bütçeyi TARHUNCU AHMET PAŞA yapmıştır.

57.  İLK Türk İran sınırı KASR-I ŞİRİN antlaşması ile çizildi.(1639)

58.  Çeşitli şartlar ileri sürerek,göreve gelen İLK VEZİR ,KÖPRÜLÜ MEHMET PAŞA dır.

59.  Osmanlılar İLK defa KARLOFÇA (1699) ve İSTANBUL(1700) antlaşmaları ile toprak kaybetti.

60.  Osmanlıların  Rusya ile imzaladığı İLK antlaşma İSTANBUL ANTLŞMASI dır.

61.  Osmanlıların kaybettiği İLK beylik ERDEL BEYLİĞİ dir.

62.  Osmanlı Devleti İLK defa PASAROFÇA ANTLŞAMASINDAN sonra Avrupa dan geri kaldığını anlamıştır.

63.  Osmanlı Devleti İLK defa Pasarofça Antlaşmasından sonra LALE DEVRİNDE Avrupa yı örnek alarak ıslahatlar yapmıştır.

64.  Avrupa ya İLK elçiler Lale devrinde PARİS ve VİYANA ya gönderildi.

65.  Osmanlılarda İLK Matbaa GAYRİMÜSLİMLER (Yahudi-Ermeni)tarafından açılmıştır.(15 yy)

66.  Osmanlılarda İLK Türk Matbaası Lale Devrinde İBRAHİM MÜTEFERRİKA tarafından açıldı.(1727)

67.  İLK kağıt fabrikası Lale Devrinde YALOVA da kuruldu.

68.  İLK itfaiye örgütü LALE DEVRİNDE kuruldu.

69.  Askeri alanda İLK ıslahatı I.MAHMUT yapmıştır.

70.  İLK Mühendis Okulu 1731 yılında Kara Mühendis (Mühendishane-i Berri Hümayun)adıyla                         I. MAHMUT tarafından kuruldu.

71.  İLK defa KAPİTÜLASYON lar 1740 yıllında Sürekli hale getirildi.

72.  İLK defa Osmanlı Devletinden Halkı Türk ve Müslüman olan bir toprak parçası(Kırım)KÜÇÜK KAYNARCA ANTLŞMASI ile koparılmıştır.(1774)

73.  Ruslar İLK kez KÜÇÜK KAYNARCA ANTLŞMASI  ile iç işlerimize karışma hakkını elde etmiştir.

74.  Rusya ya İlk  kapitülasyonlar KÜÇÜK KAYNARCA ANTLŞMASI  ile verildi.

75.  Ulufe alım-satımı İLK defa I. ABDÜLHAMİD tarafından yasaklanmıştır.

76.  İLK defa Avrupa orduları örnek alınarak kurulan ordu ZİZAM-I CEDİD ordusu dur.

77.  Avrupa başkentlerinde İLK devamlı elçiler III. SELİM zamanında açıldı.

78.  İLK devamlı elçilik LONDRA ya açıldı.(1793)

79.  NAPOLYON İlk yenilgisini AKKA kalesi önünde NİZAM-I CEDİD ordusuyla yaptığı savaşta aldı.

80.  Osmanlı Devletinde İLK Milliyetçilik hareketi SIRP İSYANI dır.

81.  İLK defa padişahın yetkileri II. Mahmut’un ayanlarla imzaladığı SENEDİ İTTİFAK la (1808) azalmıştır.

82.  Osmanlı Devletinde yaşayan  azınlıklara İLK defa ayrıcalık BÜKREŞ ANTLAŞMASI ile SIRP lara verildi.

83.  Osmanlı Devletinden bağımsızlığını kazan İLK devlet YUNANİSTAN olmuştur.(1829-Edirne Antlaşması)

84.  Boğazlar Sorunu İLK defa HÜNKAR İSKELESİ ANTLKAŞASI ile ortaya çıktı.(1833)

85.  İngilizlere İLK defa kapitülasyonlar BALTA LİMANI TİCARET ANTLAŞMASI ile verildi.(1838)

86.  İLK gazete TAKVİM-İ VAKAYİ adıyla II. MAHMUT zamanında çıkarıldı.(1831)

87.  Nüfus sayımı İLK defa II. MAHUT zamanında yapıldı.(1831)

88.  Tımar ,Zeamet ve Müsadere(Mallara el koyma) İLK defa II. MAHMUT tarafından kaldırıldı.

89.  İLK defa Polis örgütünün temelleri II. MAHMUT zamanında atılmıştır.

90.  İLK defa Divan Teşkilatı kaldırılarak Bakanlıklar II. MAHMUT zamanında kuruldu.

91.  Öğretim İLK defa II. MAHMUT zamanında zorunlu hale getirildi.

92.  İLK Posta Örgütü II. MAHMUT zamanında kuruldu.

93.  İLK defa Tercüme Odası,Yabancı Dil Okulu,Devlet Memuru Yetiştiren Okullar II. MAHMUT tarafından açıldı.

94.  İLK defa yurt dışına öğrenci II.MAHMUT zamanında gönderildi.

95.  Kılık-Kıyafette İLK değişiklik II.MAHMUT zamanında yapıldı.

96.  İLK defa Padişah kendi gücünün üstünde bir gücü TANZİMAT FERMENI ile tanımıştır.

97.  Osmanlılarda İLK kağıt para KAİME adıyla 1841 de ABDÜLMECİT tarafından bastırıldı.

98.  İLK demir yolu hattı TANZİMAT DÖNEMİNDE döşendi.(1866)

99.  Telgraf İLK defa TANZİMAT DÖNEMİNDE kullanılmaya başlandı.(1854)

100. Laik Kanunlar İLK defa TANZİMAT DEVRİNDE çıkarıldı.

101. Askerliğin İLK defa bir bedele bağlanması ISLAHAT FERMENI ile olmuştur.(1856)

102. Osmanlı Devleti Kırım savaşında onra Avrupalı devletlerin himayesine girerek İLK defa BAĞIMSIZ DEVLET OLMA ÖZELLİĞİNİ kaybetmiştir.

103. Osmanlı Devleti dışarıdan borç parayı İLK defa Kırım Savaşı(1856) sırasında İngilizlerden I.ABDÜLMECİT zamanında almıştır.

104. Osmanlı Devletini Avrupa Devleti sayılması İLK defa 1856 PARİS ANTLAŞMASI ile kabul edilmiştir.

105. İLK OSMANLI ANAYASASI Mithat Paşa başkanlığında bir komisyon tarafından hazırlanarak II.ABDÜLHAMİD zamanında ilan edildi.

106. Osmanlı devletinde ,halk yönetime İLK defa I. MEŞRUTİYET döneminde katıldı.

107. Osmanlı Devletinde Mecelle Hukuku İLK defa I. MEŞRUTİYET döneminde uygulamaya konulmuştur.

108. İTTİHAT VE TERAKKİ PARTİSİ Türk Tarihinde milliyetçiliği İlk defa resmi bir ideoloji haline getirmiştir.

109. Türk tarihinde parti diktasıyla yönetim İLK defa İTTİHAT VE TERAKKİ PARTİSİ nin yönetimiyle gerçekleşti.

110. İttihat ve Terakki Partisi (Cemiyeti,Fırkası) devlet yönetimini İLK defa kesin olarak                           I. BALKAN SAVAŞI sırasında ele geçirdi.(Babı Ali Baskını)

111. Balkan savaşı İlk defa KARADAĞ’ ın Osmanlı devletine savaş açmasıyla başlamıştır.

112. Osmanlı Tarihinde İLK DENİZALTI filosu II. ABDÜLHAMİT zamanında oluşturuldu.

113. Osmanlı devletinin I. Dünya Savaşından sonra paylaşıldığı İLK Antlaşma SYKES-PİCOT antlaşmasıdır.

Gazneli Sultan Mahmut için Şeyhname eserini yazan (Firdevsi)

Türklerde Pozitif Bilimlerin kurucusu (Farabi)

Aristodan etkilendiği için Mullam-i Sani (ikinci öğretmen)                                                                                     Batıda Avicenna olarak tanınan ünlü Türk tıp bilgini (İbn-i Sina)

Lale Devrinin en büyük şairi (Nedim)

Fatih Sultan Mehmetin Avripadan getirterek resmini yaptırdığı italyan ressam (Bellini)

Divan-ı Lügat it-Türk ü yazan (Kaşgarlı Mahmut)

Kutadgu Bilig'i Yazan (Yusuf Has Hacip)

Orhun Yazıtlarını yazan (Yolluğ Tigin)

Divanı Hikmeti yazan (Ahmet Yesevi)

Atabetül Hakayık eserini yazan (Edip Ahmet Yükneki)

Osmanlıda ilk türk matbaasını açan İbrahim Müteferrika ve Sait efendidir.

Osmanlıda ilk devlet matbaası III. Selim Zamanında açılmıştır.

Osmanlıda İlk Türk Matbaasında basılan ilk eser Vankulu Lügatı'dır.

Osmanlıda ilk Resmi gazete II.Mahmut dönemi Takvim-i Vakayi dir.

Osmanlıda İlk Özel Gazete Tercuman-ı Ahval'dır

Osmanlıda ilk para Osman bey

Osmanlıda ilk gümüş para Orhan bey

Osmanlıda ilk altın para Fatih

Osmanlıda ilk Cülüs bahşişi uygulaması Fatih

Osmanlıda ilk dış borç Abdulmecid dönemi ingiltereden alınmıştır

Mecelleyi hazırlayan Ahmet Cevdet Paşadır

Mecelle Abdulaziz döneminde hazırlanmış II Abdulhamit dönemi uygulamaya konulmuştur.

Osmanlıdaki ilk medeni kanun Mecelle'dir

Vilayet Nizamnamesi(iller ilçelere ilçeler beldelere...) Abdulaziz dönemi hazırlanmıştır.

Osmanlı devletine gelen ilk batılı uzman Humbaracı Ahmet Paşa (Kont de Boneval)

Gerileme döneminin ilk padişahı (II. Mustafa)

III.Ahmetin ıslahat yenilikleri dönemi (Lale devri)

Lale devri dönemi padişahı (III.Ahmet)

Lale devri dönemi çıkan isyan (Patrona Halil İsyanı)

III. Ahmet'i tahttan indiren olay (Patrona Halil isyanı)

İlk Çiçek aşısı (Lale devri)

ilk itfaiye teşkilatı (Lale devri)

Osmanlıda ilk türk matbaası (Lale devri)

ilk kağıt fabrikası (Lale Devri)

İlk Çuha Fabrikası (Lale devri)

İlk çini imalathaneleri (Lale devri)

Osmanlının Avrupayı kendisinden üstün olarak kabul ettiği yüzyıl (18.yy)

Osmanlı avrupanın üstünlüğünü ilk kez hangi alanlarda kabul etmiştir (Askeri ve Teknik)

Lale devri döneminin ünlü şairi (Nedim)

Osmanlıda Batılılaşma yolundaki ilk ıslahatlar (Lale devri)

Lale devri hangi alanda ıslahatları içermektedir (Sosyal ve Kültürel alanda)

Osmanlıda gerçek anlamda ilk askeri ıslahatları yapan ( I. Mahmut)

Mühendishane-i Berri Hümayunu kuran (I. Mahmut)

Mühendishane-i Bahri Hümayunu kuran (III. Mustafa)

Osmanlıda askeri alanda geitilen ilk batılı uzman (Humbaracı Ahmet Paşa/ Kont De boneval)

Humbaracı Ahmet Paşanın Diğer asıl adı (Kont de boneval)

Sürat topçuları ocağını kuran (III. Mustafa)

İstihkam okulunu açan (I. Abdulhamit)

Ulufe Sahteciliğini önlemek için Yeniçerilerin Sayımını Yapan ve ulufe alım satımını yasaklayan padişah(I.Abdulhamit)

Yeniçerilerin 3 ayda bir aldıkları maaş belgesi (Ulufe)

I. Mahmut'un kurduğu kara harp okulu (Mühendishane-i BERRİ Humayun)

III: Mustafa'nın Kurduğu Deniz Harp okulu (Mühendishane-i BAHRİ Humayun)

Patrona ahlil isyanı ile Tahttan idirilen padişah (II: Ahmet)

III. Selim dönemi çıkan isyan (Kabakçı Mustafa isyanı)

Avrupada ilk elçilikleri(geçici elçilikler) açan (III. Ahmet)

Avrupada ilk sürekli elçilikleri açan (III.Selim)

III. Ahmet dönemi avrupada açılan geçici elçiliklerin sürekli hale getirildiği dönem (III. Selim)

Avrupadaki ilk osmanlı elçisi (28 Mehmet Çelebi)

Avrupada ilk eliçil nerede açıldı (Fransa/Paris)

Nizam-Cedit yenilikleri yapan ( III. Selim)

III. Selim Dönemi oluşturulan ordu (Nizam-ı Cedit Ordusu)

Nizam-ı Ceditin Gelir kaynağı olan hazine (İrad-ı Cedit)

Osmanlıdaki ilk Türk Matbaaası (III. Ahmet/Lale devri)

Osmanlıdaki İlk devlet matbaası (III. Selim)

Gerilem Dönemimin önemli padişahları III.Ahmet

I. Mahmut

III. Musatafa

I.Abdulhamit

III.Selim

Gerileme döneminin Son Dağılma döneminin İlk Padişahı (III.Selim)

Fransızcayı devletin rsmi yabancı dili yapan padişah(III.Selim)

III.Selim Dönemi avrupai tarzda oluşturulmuş ordu(Nizam-Cedit Ordusu)

Nizam-ı Cedit'in anlamı ( Yeni düzen)

Nizam-ı Cedit ordusunun masraflarını karşılamak amacıyla oluşturulan hazine (İrad-ı Cedit)

Avrupada sürekli elçilikleri açan padişah (III.Selim)

Avrupada Geçici elçilikleri açan Padişah (III. Ahmet)

III. Ahmet Döneminde açılmış olan ilk türk matbaaasında basılan ilk eser (Vankulu Lügatı)

Fransızcayı devletin resmi yabancı dili olarak belirleyen ve yabancı dil öğrenimini zorunlu kılan padişah( III. Selim)

Osmanlıda İdari alanda en fazla yenilik yapan padişah (II. Mahmut)

İlköğretimi zorunlu kılan padişah (II. Mahmut)

Osmanlıda Divanı kuran (Orhan bey)

Osmanlıda Divanı kaldıran (II. Mahmut)

Osmanlıda Yeniçeri ocağını kuran (I. murat)

Osmanlıda Yeniçeri ocağını kaldıran (II. Mahmut)

Osmanlıda Tımar sitemini kaldıran (II. Mahmut)

Divan yerine Nazırlıkları(Bakanlık) kuran (II. Mahmut)

Yeniçeri Ocağı yerine Asakiri Mansure-i Muhammediye ordusunu kuran (II. Mahmut)

Yeniçeri Ocağının kaldırılmasına verilen ad (Vakayı hayriye)

Hayırlı olay anlamına gelen Vakayı Hayriye ismi hangi olay için kullanılmıştır (Yeniçeri ocağının Kaldırılması)

İlk posta teşkilatını kuran (II. Mahmut)

İlk Karantina servislerini kuran (II. Mahmut)

Osmanlıdaki ilk resmi gazete (Takvim-i Vakayi)

Takvim-i Vakayi gazetesini çıkaran padişah(II. Mahmut)

Osmanlıda ilk özel gazete (Tercuman-ı Ahval)

II. Mahmut dönemi sadrazamlık yapmış Rus ayanı (Alemdar Musatafa paşa)

II. Mahmut dönemi oluşturulan askeri ocaklar ve güçler

Sekban-ı Cedit

Eşkinci Ocağı

Redif Birlikleri

Asakiri Mansure-i Muhammediye

Kurulmaı alemdar mustafanın ölümüne sebep olan askeri ocak (Sekban-ı Cedit)

Sekban-ı cedit ocağını kuran sadrazam (Alemdar Mustafa Paşa)

Sekban-ı Cedit'in ardından II. Mahmut'un Yeniçeri ocağını ıslah etme amacıyla kurduğu askeri ocak (Eşkinci Ocağı)

ilk düzenli ordu(Orhan bey)

Yeniçeri ocağını Kuran (I. Murat)

Sekban-ı Cedit (Alemdar Musatafa/II.Mahmut dönminde)

Eşkinci Ocağı (II. Mahmut)

Nizam-ı Cedit (III. selim)

Mühendishane-i Berri humayun (I. Mahmut)

Mühndishane-i Bahri Humayun (III. Mustafa)

İstihkam Okulu (I.Abdulhamit)

Sürat topçuları Ocağı (III: Mustafa)

Asarkir-i Mansurei Muhammediye ordusu (II. Mahmut)

Osmanlıda ilk Ticari imtyazlar FATİH Döneminde VENEDİKLİLERE

verilmiştir.

Osmanlıda ilk Kapitülasyonlar FRANSIZLARA verilmiştir.

Ruslar kapitülasyonlardan faydalanma hakkını ilk kez KÜÇÜK KAYNARCA ANT. ile elde etmişlerdir.

İngilizler Kapitülasyonlardan faydaanma hakkını ilk kez BALTA LİMANI ANLAŞMASI ile elde etmişlerdir.

6 kez yinelenen Kapitülasyonlar I. Mahmut dönemi Sürekli hale getirilmiştir.

Kapitülasyonları tamamen kaldıran Antlaşma LOZAN Antlaşmasıdır.

ilk ticari imtiyaz (Venediklilere)

İlk ticari imtiyazları Venediklilere veren (Fatih)

İlk Kapitülasyon (Fransızlara)

ilk kapitülasyonları Fransızlara veren (Kanuni)

Rusların kapitülasyonlardan Faydalanması (Küçük Kaynarca Ant.)

İngilizlerle Blt Limanı ant. yapan (II. Mahmut)

İngilizlerin kapitülasyonlardan faydalanması (Balta limanı ant.)

Kapitülasyonları sürekli hale getiren (I. mahmut/Birinci Mahmut)

Kapitülasyonların kaldırılması (Lozan Ant.)

Read More

ortaçağ ve yeniçağda avrupa

Orta Çağ'da Avrupa

Feodalizm

Orta Çağ Avrupası'nın siyasal, sosyal ve ekonomik yapılanmasında "Kavimler Göçü" nün büyük rolü oldu.

Kavimler Göçü'nün Avrupa'da yarattığı siyasal boşluk ve çatışma ortamı, feodal sistemin oluşmasında, sınıf eşitsizliğinin iyice belirginleşmesinde ve kapalı tarım ekonomisinin yaygınlaşmasında etkili oldu.

Kavimler göçü ile birlikte yıkılan Roma İmparatorluğu'nun yerini irili ufaklı birden fazla kırallık aldı.

Feodal yönetim biçiminde, himaya edene "süzeren", himaye edilene de "vasal" denirdi. Süzeren ile vasal arasındaki sözleşmeye de fief adı verilir.

Feodal sistemde toplum dört sınıfa ayrılır:

Senyörler, Rahipler, Burjuvalar ve Köylüler.

Kilise ve Papalık

Hz. İsa'nın ölümünden sonra, havariler bugünkü Hristiyan cemaatinin ve klisesinin temelini oluşturdular.

II. yüzyılda, kilise kurumları ortaya çıktı.

III. yüzyılda kiliselerin başında, piskoposlar, IV. yüzyılda ise başpiskoposlar vardı.

V. yüzyılda, beş önemli merkezi metropol oluştu.

Katolikler : Başındaki kişiye Pap denir. Dinsel merkezi Roma'dır.

Ortodokslar : Başındaki kişiye Patrik denir. Merkezi İstanbul'dur.

Engizisyon Mahkemeleri : Kilisenin başkanlığında toplanır, genellikle kilisenin öğretilerine karşı çıkanlara ölüm cezası verirdi.

Afaroz : Kişiyi dinden çıkarma cezasıdır. Aforoz edilen kişi ile toplum bütün ilişkilerini keserdi. Kral bile aforoz edilebilirdi.

Enterdi : Belli bir bölgede kilisenin bir süre nikah, vaftiz, ölü gömme gibi dini törenleri durdurmasıdır.

Endülüjans : Günahlardan kurtulmak amacıyla kiliseden satın alınan belgedir.   Kpssrehber.com

Haçlı Seferleri

Haçlı Seferleri'nin Nedenleri

Dinsel Nedenler :

Hristiyan Avrupa'nın, Hristiyanlık'ın kurucusu ve peygamberi Hz. İsa'nın doğduğu bölge olan Kudüs ve çevresini Müslümanlardan geri almak istemesi.

Papa'nın seferler sonucunda otoritesini artıracağını düşünmesi.

Cluny Tarikatının çalışmaları.

Ekonomik ve Sosyal Nedenler :

Feodalitenin etkisiyle halkın yoksul düşmesi İpek ve Baharat Yolu'nun Müslümanların eline geçmesi.

Hristiyanların Doğu'nun zenginliklerini ele geçirmek istemesi.

Haçlı Seferleri

I. Haçlı Seferi (1096-1099)

Papa II. Urbanus'un çağrısı ile başladı. I. Kılıç Arslan tarafından öncüleri Anadolu'da yok edildi. Asıl grup Antakya'yı aldıktan sonra, Kudüs'ü Fatimiler'den aldı. I. Haçlı Seferi sonunda Urfa, Antakya ve Kudüs'ü içine alan bir Latin Krallığı kuruldu.

II. Haçlı Seferi (1147-1149)

Musul atabeyi İmadedin Zengi'nin 1144 yılında Urfa'yı geri alması üzerine başladı. Sefere Alman Kralı III. Konrad ile Fransa kralı VII. Louis katıldı. Haçlılar Şam yakınlarına kadar geldiler; fakat burada bozguna uğrayarak geri döndüler.

III. Haçlı Seferi (1189-1192)

1187 yılında Selahaddin Eyyubi'nin, Kudüs'ü geri alması üzerine başladı. Sefere İngiltere kralı Arslan Yürekli Richard, Alman Kralı Friedrich Barbarossa ve Fransız Kralı II. Philippe Auguste katıldı. Barbarossa Silifke Çayı'nı geçerken boğularak öldü, Arslan Yürekli Richard ve Philippe Auguste ise Selahattin Eyyubi tarafından bozguna uğratıldı.

IV. Haçlı Seferi (1202-1204)

Papa III. Innocentus'un çağrısı üzerine yeniden toplanan Haçlı ordusu, Venediklilerin de yardımıyla denizden yola çıktı. Haçlılar 1203'te İstanbul'a geldiler. şehre girerek katliam yaptılar. İstanbul'dan kaçan Rumlar, 1204'te İznik Rum Devleti ve Trabzon Rum Devleti'ni kurdular.

Haçlı Seferleri'nin Sonuçları

Dinsel Sonuçları :

Kilise ve papalığa güven sarsıldı. Skolastik düşünce zayıfladı.

Doğudaki bilim ve kültürün zenginliğini gören Hristiyanlar, din adamlarının yalan söylediğini anladılar.

Ekonomik Sonuçları :

Doğu Akdeniz limanları önem kazandı.

Burjuva sınıfının ekonomik gücü arttı.

Marsilya, Ceneviz ve Cenova limanlarının önem kazanması ile ekonomik güç İtalyan denizcilerin eline geçti.

Siyasal Sonuçları :

Çok sayıda senyör ve şövalyenin ölmesi ile derebeylik sistemi zayıfladı. Merkezi krallıklar güç kazanmaya başladı.

Türklerin batı yönünde ilerlemesi durdu.

Teknik Sonuçları :

Kağıt, barut, pusula gibi buluşlar Avrupa'ya taşındı.

Magna Karta

İngiltere Kralı Yurtsuz John, Fransa Kralı II. Philip'e karşı giriştiği mücadelede başarısız olmuştu.

John bu başarısızlığını gidermek için, vergileri artırmış, ayrıca İngiliz soylularına ait bir takım ayrıcalıkları kaldırmaya kalkışmıştı.

Soyluların ayaklanması üzerine iç isyandan korkan Kral John, soylulara bir takım imtiyazlar vermek zorunda kalmıştı.

1215'te ilan edilen fermanda :

1. Kral halkın onayı olmadan vergi toplamayacak.

2. Mahkemeler halka açık yapılacak.

3. Haksız yere kimse tutuklanmayacak ve sürgün edilemeyecek.

4. Askere alınmalar düzene konulacak

5. Soylulardan oluşan bir kurul kralın Magna Carta'ya uygun davranıp davranmadığını kontrol edecek.

UYARI : Magna Carta ile Osmanlı Devletinin son dönemi arasında benzerlikler vardır.

Magna Carta ile Kralın yetkileri ilk defa sınırlandırılmış. Asiller sınıfının ayrıcalığı kabul edilmiştir.

Sened-i İttifak (1808) II. Mahmut döneminde Alemdar Mustafa Paşa'nın çalışmalarıyla ayanlarla imzalanmıştır. Bu belge ile ayanların varlığı kabul edilmiştir. Bu belge ilk defa Osmanlı padişahının yetkilerini sınırlamıştır.

Magna Carta ile Kral Vasalların üstünlüklerini kabul etmiştir. Adalet ve eşitlik kavramları getirilmiştir.

Tanzimat Fermanı (1839) Abdulmecit döneminde Mustafa Reşit Paşa tarafından Gülhane Parkı'nda okunmuştur. Osmanlı padişahı kanunun üstünlüğünü kabul etmiştir.

Magna Carta ile Kralın yetkileri resmen sınırlanmıştır. İngiltere'de parlamenter sisteme geçilmiştir.

Kanun-u Esasi (1876) II. Abdulhamit döneminde Mithat Paşa'nın çalışmaları ile hazırlanmıştır. Osmanlı'da ayan ve mebusan meclisleri kurulmuştur. Osmanlı Devleti'nde parlamenter sisteme geçilmiştir.

Yüzyıl Savaşları (1337-1453)

İngiltere kralı III. Edward, annesi Isebella'nın ölümü üzerine, Fransa tahtında hak iddia ederek Fransız topraklarına saldırdı.

Fransızlar, 1337 yılında İngitere'ye saldırdı ve İngilizleri geri püskürttü.

1414 yılında tahta geçen İngiltere kralı V. Henry tekrar Fransa topraklarına saldırdı ve Paris'e kadar ilerledi.

Bu savaşlarda, İngiltere tarihte ilk defa savaş topu kullandı.

Yeni Çağ'da Avrupa

Bilim ve Teknolojide Gelişmeler

Barutun Ateşli Silahlarda Kullanılması :

Barut ilk defa Çinliler tarafından kullanıldı. Avrupalılar Haçlı Seferleri sırasında barutla tanıştı. İngilizler Yüzyıl Savaşları'nda ilk kez barutu toplarda kullandı. Savaş topunun kullanımının artması ile feodal yönetimler yıkıldı.

Pusulanın Bulunması :

Pusula ilk defa Çinliler tarafından kullanılmaya başlandı. Pusulanın gemicilik alanında kullanılmaya başlanması ile açık denizlerde seyahat kolaylaştı.

Kağıt ve Matbaa :

Matbaa ilk defa Çinliler tarafından kullanıldı. Uygur Türkleri matbaayı geliştirerel hareketli harfleri icat etti. Avrupa'da hareketli matbaa ilk defa Johann Gutenberg tarafından icat edildi.

Merkezi Devletlerin Ortaya Çıkışı

Fransa :

Orta Çağ boyunca derebeylik rejiminin etkisinde kaldı. Yüzyıl Savaşları'nda (1337-1453) Fransız soyluları İngilizler'le yaptıkları mücadelede zayıf düştüler. Kral IX. Louis derebeylerin üzerine yürüyerek merkezi krallığı güçlendirdi.

İngiltere :

Yüzyıl Savaşları'nın hemen ardından Çifte Gül Savaşı yaşandı. Bu savaşlarda İngiliz soyluları güçlerini kaybettiğinden, krallık, merkezi yapısını güçlendirdi.

İspanya :

1450'li yıllarda İspanya Aragon, Savar, Kastilya ve Portekiz gibi krallıklara bölünmüştü. Güney'de Beni Ahmer Devleti hüküm sürmekteydi.

1474'te Aragon kralı, Ferdinand ve Kastilay kraliçesi, İsabella'nın evliliği ile siyasi birlik sağlandı.

İtalya :

Orta Çağ'da derebeylik rejiminin uygulanmadığı tek ülkedir. İtalya; Papalık, Venedik, Ceneviz ve Floransa gibi şehir devletlerinden meydana gelmekteydi. Venedik ve Ceneviz, deniz gücü sayesinde Akdeniz'de egemen durumdaydı.

Coğrafi Keşifler

Coğrafi Keşiflerin Nedenleri

Avrupa Devletleri'nin, İstanbul'un fethi ile Türklerin eline geçen, İpek ve Baharat yollarını Müslümanların elinden kurtarma düşüncesi.

Avrupalıların, XV. yüzyılda gelişen ticaret ve sanayi sonucunda yeni pazar ve hammadde araması.

Pusulanın daha yaygın kullanılmaya başlaması.

Gemi yapım tekniğinin gelişmesi.

Hurafelere inanan korkak denizcilerin yerini, cesur denizcilerin alması.

Hristiyanlığı yayma amacı.

Coğrafi Keşifler

Bartelemeo Diaz

1486'da çıktığı seferde fırtınaya yakalanarak, Güney'e sürüklendi ve Natal'a ulaştı. Dönüşte Afrika'nın Güney Burnu'nu geçerek buraya Fırtınalar Burnu ismini verdi.

Kristofer Kolomb

1492'de ispanya kralı Ferdinand ve eşi İsabella'nın desteği ile Atlas Okyanusu'na açıldı. Amacı, Hindistan'a ulaşmaktı. fakat yanlışlık sonucu Bahama Adaları'na ulaştı. Buranın yeni bir kıta olduğunu bilmedi.

Vasko de Gama

1498'de Portekiz'den yola çıktı. 1486'da Bartelmi Diaz tarafından keşfedilen Ümit Burnu'nu aşarak Hint Okyanusu'na ulaştı. 1498'de Hindistan'ın Kalküta limanına vardı.

Jan & Sebastiyan Kabo

1497'de İngiltere'den sefere çıktılar. Kuzey Amerika'yı dolaşarak Kanada'yı keşfettiler.

Amerigo Vespucci

Kristof Kolomb'un ölümünden bir yıl sonra, 1507'de sefere çıktı. Kolomb'un izinden giderek, onun keşfettiği kıtanın Hindistan olmayıp, yeni bir kıta olduğunu öğrendi. yeni kıtaya bu denizcinin adı verildi ve kıtaya Amerika dendi.

Magellan ve Del Kano

1519'da Alman Kralı Şarlken'in de desteğiyle sefere başladı. İspanya'dan yola çıkıp hep ters yönde ilerleyerek tekrar İspanya'ya geri dönmeyi planladı. Güney Amerika kıyılarını dolaşarak Magellan Boğazı'nı buldu. Büyük Okyanus'a açılarak Phillippine Adaları'na ulaştı. Ada yerlileri ile yaptığı bir savaşta öldürüldü. Del Kano, Ümit Burnu'nu dolaşarak 1522'de İspanya'ya döndü.

Meksika ve Peru'nun Keşfi

1519'da Kortez (Cortes) adlı bir İspanyol denizci önderliğinde Meksika'nın fethien başlandı. Aztek Uygarlığı yok edildi. 1532'de Almagro ve Pizarro Peru'ya çıkarak İnka uygarlığına son verdi.

Coğrafi Keşiflerin Sonuçları

Yeni topraklar, yeni ülkeler yeni uygarlıkların yanı sıra, tütün, kakao, vanilya, şekerkamışı, patates gibi yeni bitkilerle tanışıldı.

Ümit Burnu yolunun bulunması ile Baharat Yolu eski önemini yitirdi.

Akdeniz limanları önemini kaybetti.

Atlas Okyanusu kıyısındaki Lizbon, Londra, Rotterdam ve Amsterdam gibi limanlar önem kazandı.

Keşfedilen ülkelerdeki değerli madenler ve hammaddeler Avrupa'ya getirildi.

Toprak zenginlik kaynağı olmaktan çıkarak ticaret ön plana geçti.

Ticaretle uğraşan burjuva sınıfı daha da zenginleşerek toprak zengini soylular ekonomik güçlerini yitirdi.

Keşfedilen yerlere Avrupa'dan göçler başladı.

Hristiyanlık yayıldı.

Baharat Yolu'nun önemini yitirmesi üzerine İslam dünyası yoksullaştı.

Rönesans Hareketi

Rönesans'ın Nedenleri

Orta Çağ'ın sonlarından itibaren kültür ve sanatdaki ilerlemelerin XV. ve XVI. yüzyılda olgunlaşması.

Yeni Çağ'ın başlarında bulunan matbaa sayesinde yeni buluş ve düşüncelerin tüm Avrupa'ya yayılması.

Coğrafi Keşifler ile birlikte dünyayı tanıyan Avrupa'da sanattan ve edebiyattan büyük zevk alan bir sınıfın doğması.

Bu dönemde birçok dahi insanın yetişmesi.

Rönesans

Rönesans, coğrafi konumu itibariyle Doğu ve Batı uygarlıklarına yakın ve İslam kültüründen etkilenmeye elverişli olan İtalya'da doğdu.

Rönesans'ın İtalya'da Doğması'nın Sebepleri :

Coğrafi Keşifler sonucunda İtalyan şehirlerinin zenginleşmesi ile İtalyan ekonomisinin ilerlemesi.

İtalya'nın Orta Çağ'dan itibaren siyasi birlikten yoksun bağımsız şehir devletlerinden oluşması ile özgür düşünce ortamının bulunması.

İtalya'nın eski Roma Uygarlığı'nın kültürel mirasçısı olması.

İstanbul'un fethi ile İstanbul'da bulunan bilim adamlarının İtalya'ya kaçması.

İtalya'da Yetişen Rönesans Öncüleri :

Resimde Giotto, Rafaello ve Leonardo da Vinci; heykelde Donatello, Giberti ve Michelangelo mimarlıkta Brunellesci, Bramente ve Michelangelo.

Rönesans'ın Sonuçları

İtalya'da başlayan Rönesans hızla bütün Avrupa'ya yayıldı.

Fransa'da; Villar, Ronsard, Rable ve Montaigne; Almanya'da Erasmus ve Dürer; İngiltere'de Sheakspear gibi ünlü sanatçılar yetişti.

Skolastik düşünce yerini pozitif düşünceye bıraktı.

Bilimdeki gelişmeler teknik gelişmelere ortam hazırladı, bu durum Sanayi Devrimi'nin nedenlerinden birini oluşturdu. Bilimin ön planda olduğu hür düşünce yayılmaya başladı.

Skolastik düşünce ortadan kalkarken kiliseye olan güven de azaldı. Bu durum Reform'un başlamasında etkili oldu.

Edebiyat ve sanattan zevk alan üstün bir tabaka ile bunlardan zevk almayan yoksul halk kitlesi gibi iki sınıf ortaya çıktı.

Reform Hareketleri

Almanya'da Reform

Hristiyanlık, XVI. yüzyıla kadar Avrupa'da Katoliklik ve Ortodoksluk olmak üzere iki mezhebe ayrılmıştı. Orta Çağ'dan itibaren Katolik Kilisesi giderek bozuldu.

Haçlı Seferleri, Coğrafi Keşifler ve Rönesans ile birlikte kilise ve papaya güven sarsıldı.

Hümanizm sayesinde, Hritiyanlığın kaynağı olan İncil'in özüne dönüş başladı.

Matbaanın kullanılmaya başlanmasıyla iletişim kolaylaştı, İncil tabu olmaktan çıkarak başta Almanca olmak üzere çeşitli dillere çevrildi. İncil diğer dillere çevrildikçe İncil'de yazan bazı şeylerin kilisenin söylediklerine uymadığı anlaşıldı.

1517'de Martin Luther, Wittenberg kilisesi duvarına astığı 95 maddelik bir bildiri ile Endülüjans satışına itiraz etti.

Papa X. Leon, 1520 yılında Luther'i afaroz etti. Luther'in düşünceleri kısa zamanda yayılarak Protestan Mezhebi adını aldı.

Ogsburg Antlaşması ile de Almanya'da Lutherianizm serbestlik kazandı.

Avrupa'da Reform

Fransa : John Calvin önderliğinde başlayan reform hareketi, Calvinizm olarak adlandırıldı. Calvinizm, 1598'de ilan edilen Nant Fermanı ile Fransa'da serbest bırakıldı.

İngiltere : Reform kral VIII. Henry tarafından başaltıldı. VIII. Henry, Katolik Kilisesi'nden ayrılarak Anglikanizm Mezhebi ve Anglikan Kilisesi'ni kurdu.

İskoçya : Calvinizm'in temel prensipleri benimsendi. Calvinizim İskoçya'da Presbiteryanizm adını aldı. isveç, Norveç ve Danimarka'da da Protestan mezhebi kabul edildi.

Reform'un Sonuçları

Avrupa'da mezhep birliği bozuldu.

Katolik ve Ortodoks mezheplerinin yanı sıra Protestanlık (Lutherianizm), Fransa'da Calvinizm, İngiltere'de Anglikanizm ve Kuzey Avrupa'da Presbiteryanizm mezhepleri ortaya çıktı.

Reform hareketi sadece Katolik Kilisesi'ni kapsadı, Ortodoks Kilisesi bu hareketten etkilenmedi.

Papalar eski nüfuzlarını kaybetti.

Katolik Kilisesi varlığını sürdürebilmek için ıslahatlara başvurdu.

Eğitim kilise kontrolünden çıkartılarak laik bir eğitime geçildi.

Katolik Kilisesi'nden ayrılan ülkelerde kilisenin mallarına el konuldu.

Reform Avrupa'da dini bölünmelerin yanı sıra birtakım siyasi bölünmelere de neden oldu. Bu durum Avrupa'da Osmanlı'ya karşı Hristiyan birliğini sağlamaya çalışan Şarlken'in aleyhindeydi.

Yakın Çağ'da Avrupa

Yakın Çağ'da Avrupa Devletleri

İngiltere

1215'te Magna Carta imzalandı.

1265'te parlamenter sisteme geçildi.

Yüzyıl Savaşları'nda Fransa'ya yenildi ve karada üstünlüğünü kaybetti.

Çifte Gül Savaşları'ndan sonra kuvvetli bir deniz devleti haline geldi.

XVII. yüzyılda Kral Charles döneminde parlamento dağıtıldı ve halk Cromwel önderliğinde ayaklandı. Kral öldürüldü.

Cromwel Cumhuriyet ilan ettiğini bildirdi.

Fakat bir süre sonra parlamentoyu dağıttı.

Kral, III. William döneminde "İnsan Hakları Beyannamesi" yayınlanarak demokratik krallık kuruldu.

Almanya

XIX. yüzyıl sonlarına kadar siyasi birliğini tamamlayamadı.

Reform döneminde, Protestan prenslerle Kral II. Ferdinand arasında Otuz Yıl Savaşları çıktı.

Viyana Kongresi'nde Germen Konfederasyonu kurulmasına ve komisyon başkanlığına Avusturya'nın getirilmesine karar verildi.

Konfederasyon dışında bırakılan Prusya Avusturya ile savaşa girdi.

Prusya başbakanı Bismarck 1871'deki Sedan Savaşı'nda Fransa'yı yendi.

Almanya Prusya öncülüğünde Kral III. Wilhelm başbakanlığında siyasi birliğini sağladı.

Fransa

Yüzyıl Savaşları'nda İngiltere'yi yendi; fakat Reform döneminde mezhep çatışmaları yaşandı.

Kral IV. Henry döneminde Fransa koyu bir mutlakiyetle yönetilmeye başlandı.

İspanya

XV. yüzyılın sonlarına doğru Coğrafi Keşifler'e başladı.

XVI. yüzyılda önemli bir sömürge devleti oldu.

XVII. yüzyılda İngiltere ve Fransa'ya birtakım sömürgelerini kaptırdı.

Hollanda da İspanya'dan ayrılarak bağımsızlığını ilan etti.

İtalya

Haçlı Seferleri'nden sonra Akdeniz'de ticari üstünlüğü ele geçirdi.

Venedik ve Ceneviz gibi denizci devletler Yeni Çağ'da ticari üstünlüğünü kaybetti.

1815'te toplanan Viyana Kongresi'nde İtalya yedi hükümete ayrıldı.

Rusya

Lehistan, XVIII. yüzyıla kadar Osmanlı Devleti ile Avusturya ve Rusya arasında tampon devlet durumunda kalmıştı.

XVII. yüzyıldan itibaren Rusya'nın Lehistan iç işleine müdahale etmesi üzerine karışıklıklar çıktı.

XVII. yüzyılda Çar Petro döneminde yapılan ıslahatlarla kendisini geliştirdi.

İsveç, Osmanlı Devleti ve Lehistan ile savaştı.

ABD'nin kuruluşu

Kristofer KOlomb'un (1492) keşfinden sonra İngilizler bölgede sömürge oluşturmuştu.

XVIII. yüzyılın ortalarından itibaren İngilizler kıyılardan içe doğru ilerledi.

Buralara Avrupa'dan gelen göçmenler yerleştirildi. İngiltere parlamentosu Yedi Yıl Savaşları'nda bozulan ekonomisini toparlayabilmek amacıyla kolonilerden aldığı vergiyi artırdı.

Koloniler, İngiliz parlamentosunda temsil hakları olmadan vergi ödemeyeceklerini bildirdi.

İngiliz mallarını protesto eden koloni halkı, Boston limanına gelen İngiliz gemilerindeki çayları denize boşalttı. Limanlar İngiltere tarafından ablukaya alındı.

Koloni halkının buna karşı çıkması üzerine ayaklanma başladı.

I. Philedalphia Kongresi (1774) : Koloni meclislerinin onayı olmadan vergi alınmaması ve ticareti engelleyici yasaların kaldırılması kararı alındı.

II. Philedalphia Kongresi (1776) : Koloniler İngiltere'ye karşı bağımsızlıklarını ilan etti.

Versailles Antlaşması (1783) ile İngiltere ABD'nin bağımsızlığını kabul etti.

Sanayi Devrimi

Sanayi Devriminin Nedenleri

XVI. yüzyılda Avrupa'da Rönesans ile başlayan bilimsel gelişmeler peşinden teknik gelişmeleri getirdi.

Bilim ve teknik araştırmalara hükümetler önemli sermayeler ayırdı.

Coğrafi Keşifler sonunda ticaretin gelişmesi, sömürge imparatorluklarının kurulması ile Avrupa'da sermaye birikimi oluştu.

Sanayi Devrimi; 1690'dan itibaren kullanılmaya başlanan buhar gücü sayesinde üretimin, ulaşımın ve tekniğin gelişmesi sonucu dünyada yaşanan değişime verilen addır.

Sanayi Devrimi'nin ilk aşamasında temel hammadde kaynağı taş kömürüydü.

1878'de içten patlamalı motorların icadıyla birlikte petrol ön plana çıkmıştı.

Sanayi Devrimi, XVIII. yüzyılda İngiltere'de ilk defa dokuma alanında görüldü.

Sanayi Devriminin Sonuçları

Üretimin bol ve ucuza mal edilmesi üzerie, hammadde ve pazar ihtiyacı daha da arttı. Bu durum sömürgecilik yarışını hızlandırdı.

Kol gücünün yerini makinanın almasıyla, küçük işyerleri ve atölyeler, yerlerini fabrikalara bıraktı. Fabrikaların ihtiyacını karşılamak amacıyla büyük sermayeli şirketler ve bankalar doğdu.

1869'da Süveyş Kanalı, 1914'te Panama Kanalı açıldı ve deniz ulaşımının cazip hale gelmesi ile ticaret gelişti.

XVII. yüzyılda Avrupa'da görülen nüfus artışı, köyden büyük kentlere göçü başlattı. Çarpık kentleşmeyi doğdu.

İşsiz insanlar kentlerdeki sanayi sektöründe, düşük ücretlerle burjuvazinin emrinde çalışmaya başladı. Ucuz el emeği, sosyal güvencesi olmayan, ağır şartlarda çalışan fabrika işçisini ortaya çıkardı.

Sosyalizm, Komunizm, Liberalizm ve Kapitalizm gibi ekonomik sistemler tanımlanmaya başlandı.

Sanayi Devrimi'ne Avrupa ile birlikte katılmayan Osmanlı Devleti'nin ekonomisi çöktü.

Sömürgecilik

Sömürgeciliğin Gelişmesi

Sanayi Devrimi hammadde ve pazar ihtiyacını artırdı.

Coğrafi Keşifler ile birlikte denizaşırı ticaretin gelişmesi, uzak hammadde kaynaklarının daha rahat kullanılmasını sağladı.

Avrupa devletleri, XVII. yüzyılda yeni sömürge alanları bulmak için harekete geçti.

İngiltere; Hindistan Birmanya, Belücistan, Kıbrıs, Malta ve Mısır'ı sömürgeleştirdi.

Fransa; sömürgelerinin bir kısmını İngiltere'ye kaptırdı. Cezayir, Tunus ve Sudan bazı bölümleri ile Madagaskar Adası'na yerleşti.

Almanya; Afrika ve Pasifik'te sömürgeler elde etti.

Sömürgecilik Birinci Dünya Savaşı'nın önemli nedenlerinden birini oluşturur.

İtalya; Kızıldeniz kıyısındaki Eritre ve Trablsugarp'ı aldı.

Rusya; sıcak denizlere açılabilmek amacıyla Boğazlar'a yöneldi. Sibirya'dan Japon Denizi'ne kadar hammadde kaynaklarına sahip oldu.

Fransız İhtilali

Fransız İhtilali'nin Nedenleri

1756-1763'teki Yedi Yıl Savaşları'nda İngilizler ile savaşan Fransızlar'ın İngiltere'deki meşrutiyet yönteminden etkilenmesi.

Amerika Bağımsızlık Savaşı'nı destekleyen Fransızlar'ın, İnsan Hakları Bildirisi'nden etkilenmesi.

Fransa'da mutlaki krallığın uyguladığı baskı rejimi nedeniyle özgürlük ve eşitlik ortamının olmaması.

Devlet yönetiminde soyluların geniş ayrıcalıklara sahip, halkın ise kralın emirlerine körü körüne itaat eden durumunda olması.

Devlet çıkarlarına ters düşen fikirlere sahip kişilerin ağır biçimde cezalandırılması.

Rönesans'ın etkisiyle ortaya çıkan "Aydınlanma Çağı" nın, Fransız düşünürler tarafından benimsenmesi.

Fransa'nın XVIII. yüzyılda katıldığı savaşlar ve devletin gereksiz harcamalarının ekonomiyi sarsması üzerine halkın ağır vergiler altında ezilmesi.

Fransız İhtilali (1789)

1 Mayıs 1789'da Milli Meclis, kendi onayları olmadan halktan vergi toplanmaması kararını aldı.

Kral buna karşı çıktı ve Meclisi kapatmak istedi. 14 Temmuz 1789'da Paris'te ayaklanan halk Bastille Hapishanesi'ni bastı ve siyasi tutukluları serbest bıraktı.

4 Ağustos 1789'da bütün feodal haklar "Kurucu Meclis"e dönüşen "Milli Meclis" tarafından kaldırıldı.

28 Ağustos 1789'da "İnsan ve Vatandaş Hakları Bildirisi" ilan edildi.

Kurucu Meclis, Anayasa hazırlayarak demokratik krallığa geçildiğini bildirdi.

Kral XVI. Louis, başa geçmek isteyince ihtilalciler tarafından yakalanarak kraliçe Marie Antoinette ile birlikte idam edildi.

Fransa'da Robespier önderliğinde "terör dönemi" başladı.

Kurucu Meclis, 1795'teki anayasa ile Direktuvar Hükümeti'ni kurduğunu bildirdi.

1799'da Napolyon Bonaparte darbe ile başa geçti.

Napolyon, 1804'te Fransa'da imparatorluğu ilan etti.

Fransız İhtilali'nin Sonuçları

İhtilalin ardından yayımlanan "İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi" ile ulusçuluk, demokrasi, cumhuriyet, adalet, hukuk, anayasacılık, özgürlük ve eşitlik gibi kavramlar hızla bütün dünyaya yayıldı.

Mutlak krallıklar, yerini anayasal yönetime dayanan meşruti krallıklara bıraktı.

Çok uluslu imparatorlukların dağılmasıyla ulusal devletler kurulmaya başlandı.

XVIII. yüzyılda Balkanlarda bulunan Osmanlı halkları arasında ulusçuluk düşüncesi hızla yayıldı ve uzun vadede Osmanlı Devleti parçalandı.

Fransız İhtilali ile ortaya çıkan düşünceler, Osmanlı aydınları üzerinde oldukça etkili oldu. Bu durum, Tanzimat Dönemi'nin başlamasında ve Kanun-i Esasi'nin hazırlanmasında önemli rol oynadı.

Viyana Kongresi (1815)

Avrupa'da 1805 - 1815 tarihleri arasında meydana gelen Napolyon Savaşları sonunda Avrupa Devletleri bozulan sınırları ve siyasi dengeyi yeniden düzenlemek amacıyla Viyana'da bir kongre düzenlediler.

Kongreyi Rusya, Avusturya, İngiltere ve Prusya yönetti. Osmanlı Devleti katılmadı.

Kongre sonunda imzalanan antlaşma ile, Avrupa'nın yeni haritası çizilirken ulus, dil ve din unsurları dikkate alınmadı.

Viyana Kongresi'ne katılan devletler milliyetçiliğe karşı çıktıkları için, Avrupa'da barış ve huzur bozuldu.

1815 (Viyana Kongresi) ile 1827 (Navarin Olayı) arasında geçen döneme Avrupa'da Restorasyon Dönemi denir.

Kongrenin hemen ardından, kongrede alınan kararları uygulamak amacıyla Rusya, Avusturya, Prusya ve Fransa "Kutsal İttifak"ı, Avusturya, İngiltere, Rusya ve Prusya "Dörtlü İttifak"ı oluşturdu.

1830 İhtilalleri

Bu ihtilaller, 1830 yılında Fransa'da çıktı ve bütün Avrupa'yı etkiledi.

İhtilalin çıkmasında, Avrupa'da bulunan Liberal kesimin Viyana Kongresi kararlarına tepki göstermesi ve Fransa'da iş başına geçen X. Şarl'ın mutlak rejimi getirmek için parlamentoyu dağıtması etkili oldu.

Ayaklanma sonunda, X. Şarl krallıktan vazgeçti, yerine liberal fikirleri savunan Louis Fhillippe kral oldu.

1830 İhtilali sonunda Belçika Hollanda'dan, Norveç de İsveç'ten ayrılarak bağımsızlıklarını ilan etti.

1848 İhtilalleri

1840'lı yıllarda Fransa'da Sosyalistler diye bilinen yeni bri sınıf ortaya çıktı.

Bu oluşumu, Sanayi Devrimi ile birlikte ortaya çıkaran işçi sınıfı oluşturmaktaydı.

Öncüleri; Fransa'da Sen Simon ve Furiye, İngiltere'de Owen'di.

Fransa'da, Louis Blan ve Almanya'da Karl Marks bu fikirlerin kuruculuğunu yaptı.

Fransız Sosyalist Partisi'nin 1848'de Liberaller ve Katolik Partisi ile birleşmesi ve Kral Louis Fhillippe'den memnun olmadıklarını bildirmeleriyle Paris'te isyan patlak verdi.

1848 ihtilalleri önce Fransa'dan başladı, daha sonra bütün Avrupa'ya yayıldı.

1848 ihtilalleri tüm Avrupa'da Cumhuriyet rejiminin yayılmasına neden oldu.

Read More